HASŁOWA CHARAKTERYSTYKA

images (1)

Powyższa „hasłowa” charakterystyka osiągnięć ucznia i działań na­uczyciela została przedstawiona w opracowaniu MEN o sieci szkół.Absolwenci gimnazjum w wieku szesnastu lat, a więc bardziej doj­rzale niż dotychczas po szkole podstawowej, wybiorą swoją dalszą drogę edukacyjną: trzyletnie liceum zakończone maturą (o zróżnico­wanych profilach) lub dwuletnią szkołę zawodową, która dając zawód nie zamyka możliwości uzyskania pełnego średniego wykształcenia i ma­tury, można bowiem szkołę zawodową uzupełnić dwuletnim liceum.Typy szkół wprowadzone w wyniku reformy to: sześcioletnia szkoła podstawowa, trzyletnie gimna­zjum, trzyletnie liceum profilowane, dwuletnia szkoła zawodowa, dwulet­nie liceum uzupełniające po szkole zawodowej, szkoły policealne.Systemu kształcenia przedstawia schemat obok.Plany zmian zostały podjęte w styczniu 1998 r. Zespół ds. Reformy MEN opublikował w 1998 r. dwa projekty: 1. Założenia reformy (sty­czeń) , 2. Koncepcj a reformy (maj).Reforma została prawnie zatwierdzona w styczniu 1999 r. uchwale­niem ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego oraz rozporządzeń wykonawczych.

Czytaj więcej

ZMIANA ZASAD

audiodeskrypcja3

Reforma administracyjna zmieniła zasady finansowania oraz sieć pla­cówek kultury, a reforma edukacji zasady finansowania i organizacji szkół. Reforma edukacji to nie tylko zmiana sieci szkół, ale przede wszystkim, utworzenie nowych typów szkół a w nich realizacja od­miennego od dotychczasowego programu.Zreformowany ustrój szkolny wprowadza, tak jak w Polsce między­wojennej oraz w wielu krajach europejskich, trójstopniowy system kształcenia:„1) Szkoła podstawowa – aktywnośćNauczyciele w szkole podstawowej, przekazując odpowiednią wie­dzę, kształtując umiejętności i postawy, umożliwiają uczniom pozna­wanie świata w jego jedności i złożoności; wspomagają ich samodziel­ność uczenia się; inspirują ich aktywność badawczą oraz wyrażanie własnych myśli i przeżyć; rozbudzają ciekawość poznawczą oraz mo­tywacje do dalszej edukacji.Gimnazjum – samodzielnośćW gimnazjum nauczyciele wprowadzają uczniów w świat wiedzy na­ukowej ujmowanej dyscyplinarnie, wdrażają do samodzielności, poma­gają w podejmowaniu decyzji dotyczącej kierunku dalszej edukacji, przygotowują ich do aktywnego udziału w życiu społecznym.Liceum profilowane – dojrzałośćW liceum nauczyciele pomagają uczniom stworzyć własny warsztat pracy intelektualnej, przygotowują ich do dokonywania świadomych wyborów, pełnego i odpowiedzialnego uczestnictwa w życiu społecz­nym oraz kierowania własnym rozwojem”’.

Czytaj więcej

DALSZA ANALIZA

images (2)

Dalsza analiza części składowych tej szerokiej definicji prowadzi do wniosku, iż zarówno szkoły działające w oparciu o więzy organiza­cyjne i programowe wynikające z reformy edukacji jak i biblioteki funkcjonujące na mocy Ustawy o bibliotekach tworzą odrębne pod­systemy, które współpracując ze sobą jako komplementarne ele­menty systemu (w dzisiejszych realiach można by go nazwać syste­mem lokalnej samorządności) powinny wypracować nowe, aktualne formy współdziałania wobec zmian, które nastąpiły w obu sekto­rach: kulturze oraz szkolnictwie.Reforma administracyjna kraju zmieniła obszary i system zarządzania terenowego. Organizowanie, a więc i finansowanie szkół oraz innych instytucji kulturalnych a także społecznych zostało przekazane przez państwo kolejnymi aktami prawnymi władzom samorządowym. Tym­czasem możliwości samorządów w zakresie finansowania placówek na swoim terenie są bardzo nierównomierne, ponieważ zależą od wielkości terenu, ludności, dochodów, liczby instytucji funkcjonujących na admini­strowanym obszarze, co powoduje, że zarówno szkoły jak i biblioteki są bardzo zróżnicowane pod względem wyposażenia, dobrze przygotowanej kadry, a tym samym możliwości prawidłowego działania.

Czytaj więcej

ELEMENTY INSTYTUCJONALNE

images

W definiowaniu tego pojęcia najczęściej podkreśla się również ele­menty instytucjonalne. Podając za Encyklopedią Pedagogiczną wybrane definicje przytoczone w artykule „System szkolny”- to według J. Szcze­pańskiego: „układ szkół od przedszkoli do studiów podyplomowych”, według T. Wilocha: „swoisty układ instytucji powołany do realizacji celów pedagogicznych jakiegoś kraju” a według W.Okonia: „ogół szkół i przed­szkoli wraz z nauczycielami, uczniami, (studentami), programami, bazą lokalowo-terenową, instytucjami finansującymi szkoły i innymi insty­tucjami społecznymi i kulturalnymi” . Szymański, autor cytowanego artykułu, podkreśla, że sama liczba szkół nawet duża, nie przesądza o istnieniu systemu. Muszą się wytwo­rzyć więzi pośrednie i bezpośrednie miedzy szkołami, tworząc podobne lub zbliżone standardy organizacyjne i programowe realizowane w ra­mach podobnych bądź zbliżonych typów szkół.Definicja W. Okonia – najpełniejsza, włączająca do systemu szkolnego również instytucje kulturalne i społeczne (a więc i bi­blioteki), najlepiej ukazuje rozległość systemu edukacji, wskazuje na różnorodne typy powiązań i zależności między jego elementami.

Czytaj więcej

W WYNIKU REFORM

Zdjęcie_makro_książki

W wyniku wprowadzanych reform Ministerstwo Edukacji Narodowej przekazało swoje dotychczasowe uprawnienia nadzoru nad takimi pla­cówkami jak: domy dziecka, placówki opiekuńczo-wychowawcze i re­socjalizacyjne zapewniające nauczanie, wychowanie i opiekę dzieciom oraz młodzieży uczącej się, pozbawionym całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej, ośrodki adopcyjno-opiekuńcze, świetlice i kluby środowiskowe Ministerstwu Pracy i Polityki Socjalnej.Mirosław Szymański analizując system oświaty w Encyklopedii Pe­dagogicznej, po wielu porównaniach i przytaczanych wątpliwościach – wynikających z trudności wyczerpującego określenia składowych jego części — stwierdza, że warunkiem powstania systemu oświaty w danym kraju jest ukształtowanie się systemu szkolnegoAnalizując główne zadania reformy trzeba stwierdzić, że zmienia ona podstawowy wyznacznik systemu oświaty – system szkolny.

Czytaj więcej

BIBLIOTEKI A REFORMA EDUKACJI

images (3)

Sytuacja swobodnej nawigacji po różnego typu źródłach niestety nie jest rzeczywistością polskiej szkoły kończącego się stulecia. Ten fakt winien obligować do szybkich zmian. Coraz więcej szkół ma komputer, dostęp do Internetu, do multimediów. Zanim nastanie powszechne za­spokojenie, programy kształcenia muszą wyprzedzać rzeczywistość. Trudniej jednak jest zmienić mentalność niż uzyskać dla szkoły do­stęp do Internetu.1 września 1999 r. wprowadzona została w polskim systemie szkol­nym reforma edukacji, jak każda reforma burząca istniejący porządek, w tym przypadku dotychczasowy system oświatowy.Ustawa o systemie oświaty’ przedstawia instytucje będące składo­wymi częściami tego systemu i służące realizowaniu jego celów. Są to m. in.. 1) przedszkola, w tym specjalne; 2) szkoły podstawowe i po­nadpodstawowe (również specjalne i artystyczne), z wyjątkiem szkół wyższych, 3) placówki oświatowo-wychowawcze, placówki pracy pozaszkolnej oraz placówki kształcenia ustawicznego; 4) poradnie psychologiczno-pedagogiczne oraz inne poradnie specjalistyczne udzielające dzieciom i młodzieży, rodzicom i nauczycielom specjali­stycznej pomocy psychologiczno-pedagogicznej; 5) zakłady kształce­nia i placówki doskonalenia nauczycieli; 6) biblioteki pedagogiczne.

Czytaj więcej

KULTURA INFORMACYJNA

images (4)

Nie może to być cykl lekcji dotyczących katalogów, bibliografii, encyklopedii nie powiązany z dydaktyką. Jeżeli warsztat informacyjny, techniki i meto­dy wyszukiwania i przetwarzania informacji będą towarzyszyły co­dziennej rzeczywistości dydaktycznej wtedy praca bibliotekarza w szkole nabierze tego właściwego wymiaru. Pogadanka do uczniów o struktu­rze układu UKD i rodzajach opisu bibliograficznego może być, obec­nie, często postrzegana jako „zagospodarowywanie” czasu wolnego ucznia i bibliotekarza.Zastanówmy się czym jest tzw. kultura informacyjna we współcze­snej szkole? Czym jest informacja w szkole? Nie jest to na pewno ani przedmiot, ani blok, ani tzw. ścieżka (modne dzisiaj określenie). Już od wielu lat na różnego typu forach międzynarodowych (IFLA, IASL, FID, UNESCO) podkreśla się, że proces informacyjny w szkole jest bardziej procesem poznania (w sensie filozoficznym) i aktywności intelektualnej niż przysposobienia manualno-pamięciowego. To stwier­dzenie w nowym wieku, wieku szkoły z dostępem do zasobów wirtual­nych, szkoły wykorzystującej multimedia nabiera szczególnego zna­czenia. I w zakresie kształcenia podstaw z informacji zachodzi, wspo­mniana wyżej, sytuacja „przemieszczenia” – dotychczasowy model linearny informacji w szkole (potrzeby informacyjne + zdobycie infor­macji = satysfakcja) zostaje zastąpiony modelem strukturalnym (po­trzeby informacyjne + zdobycie informacji = nowe potrzeby informa­cyjne), któremu sprzyja swobodna nawigacja po zasobach bibliotecz­nych i informacyjnych.

Czytaj więcej

ODWIECZNE POWIĄZANIE Z TEKSTEM

ksiazka-10902614

Edukacja pozostanie zawsze jednak mocno związana z tekstem, książką, drukiem. Rewolucja multimedialna (tak jak poprzednio audio­wizualna) wzbogaciła naszą szkołę, dydaktykę o nowe narzędzia ko­munikacji międzyludzkiej. Sądzę, że nadszedł już czas nowych przemyśleń dla nauczycieli, bi­bliotekarzy, twórców programów nauczania a także ośrodków akademic­kich kształcących nauczycieli w zakresie problematyki kształcenia umiejętności korzystania z informacji, a szerzej z przygotowania do ży­cia edukacyjnego w dobie multimediów. Tzw. przysposobienie czytelni- czo-informacyjne (zwane często nauczaniem kultury czytelniczo- informacyjnej) realizowane w polskich szkołach w formie okazjonalnych lekcji bibliotecznych zaczyna tracić sens. Lekcje te nie powiązane z pro­gramem nauczania, a już na pewno nie wynikające z metod i forma na­uczania poszczególnych przedmiotów w szkole są manufakturą w dobie hipertekstu, WWW, Internetu. Zachodzi pilna konieczność przekształceń w tym zakresie. Nie neguję konieczności nauczania korzystania z infor­macji w szkole, ale sposób jego dotychczasowej realizacji.

Czytaj więcej

DLA SAMODZIELNEJ PRACY UCZNIA

pobrane (1)

Hipertekst dla samodzielnej pracy ucznia w szkole ma znaczenie pod­stawowe. Obecny proces dydaktyczny posiłkuje się nośnikami tradycyj­nymi i technologiami nowoczesnymi przy zachowaniu równowagi i har­monii między nimi. Korzystając ze zróżnicowanych nośników infor­macji – edukacja ewoluuje od kierunku linearnego do strukturalnego.Dzięki narzędziom nowej generacji wszystkie kierunki aktywności informacyjnej uczących się i nauczających znalazły się w zasięgu ręki każdego użytkownika komputera. Korzystający z WWW mając do czynienia z otwartą strukturą danych określa swoje zainteresowania, drogą kolejnych wyborów porusza się po literaturze. Hipertekst łączy różne dokumenty w swoistą strukturę wyposażoną w mechanizmy odsyłające czytelnika bezpośrednio do innych doku­mentów czy ich fragmentów. Uczeń – student może przebyć samo­dzielnie drogę od dokumentu źródłowego do cytowanego, omawianego czy krytykowanego. Pozwala to spojrzeć na pewne uniwersum doku­mentów, zmienia się sposób widzenia świata, tempo obiegu informacji, jej kształt.

Czytaj więcej

DUŻE ZNACZENIE W DYDAKTYCE

ksiazka

Ze względu na duże znaczenie w dydaktyce tzw. hipertekstu chciałbym w dalszej części pracy poświęcić temu przekaźnikowi więcej miejsca.Termin hipertekst (ang. Hypertext) stworzył w 1965 r. Theodor Nel­son. Pojęcie hipertekstu Nelsona związane jest z jego koncepcją wszechświatowej biblioteki Xanadu – nigdy nie zrealizowanego syste­mu hipertekstowego, obejmującego wszystkie dokumenty, uniwersum literatury. Do czynienia z hipertekstem mamy wtedy, gdy pewna liczba dokumentów zostaje ze sobą powiązana odsyłaczami tworząc strukturę. Tekst, dodatkowo wzbogacony o grafikę i elementy multimedialne zatraca linearny charakter. Nelson definiuje hipertekst jako tekst „od­czytywany niesekwencyjnie”.Powstałą, po połączeniu odsyłaczami, strukturę można penetrować począwszy od dowolnie wybranego elementu różnymi, wyznaczonymi przez odsyłacze szlakami.Nie ma jasno określonego punktu początkowego ani końcowego, nie jesteśmy skazani na określony z góry początek odczytywania, otwarte są przed nami drogi samodzielnej penetracji.

Czytaj więcej